podział majątku po rozwodzie

Zawarcie związku małżeńskiego powoduje powstanie wspólności majątkowej małżeńskiej, niezależnie od majątku osobistego każdego z małżonków, który każdy z nich posiada przed zawarciem małżeństwa. Wspólność majątkowa trwa tak długo, jak trwa małżeństwo i ustaje najczęściej w wyniku orzeczenia o rozwodzie, a także w wyniku separacji sądowej małżonków.

Małżonkowie mogą również w drodze umowy notarialnej ustanowić rozdzielność majątkową i w trakcie trwania małżeństwa dokonać podziału majątku wspólnego. Jak wygląda podział takiego majątku i w jaki sposób można go przeprowadzić?

Składniki majątku wspólnego

Niezależnie od tego, czy oboje małżonkowie pracują zarobkowo, czy też tylko jeden nich, bądź jest duża dysproporcja między wysokością osiąganych przez nich dochodów, wszystkie zarobki stają się wspólne.

Przepisy przewidują, że każdy z małżonków ma równy udział w majątku wspólnym. Z ważnych powodów każdy z nich może jednak żądać, aby ustalenie udziałów nastąpiło z uwzględnieniem stopnia, w którym każdy z nich przyczynił się do powstania tego majątku. Przy ocenie, w jakim stopniu każdy z małżonków przyczynił się do powstania majątku wspólnego, uwzględnia się także nakład osobistej pracy przy wychowaniu dzieci i we wspólnym gospodarstwie domowym.

Przepisy chronią więc małżonka niewykonującego pracy zarobkowej, lecz poświęcającego czas na prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego i opiekę nad dziećmi, przed możliwością krzywdzącego dla niego ustalenia, że nie przyczynił się w ogóle do powstania majątku wspólnego, bądź przyczynił się w bardzo niewielkim stopniu, gdyż nakazują uwzględnić jego osobiste starania w wychowaniu wspólnego potomstwa i dbałości o gospodarstwo domowe.

Do majątku wspólnego wchodzą następujące składniki:

  • pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków;
  • dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków;
  • środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków;

Składniki majątku osobistego

Niezależnie od majątku wspólnego, składającego się z tego, co małżonkowie pozyskają po ślubie, każdy z małżonków posiada swój majątek osobisty, obejmujący składniki majątkowe posiadane przez zawarciem małżeństwa oraz określone składniki, które – mimo, że są nabywane już w trakcie trwania związku, stają się własnością tylko jednego z małżonków i wchodzą do jego majątku osobistego.

Do majątku osobistego zaliczamy przedmioty i prawa:

  • nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę;
  • służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków;
  • odszkodowanie za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia albo zadośćuczynienie za doznaną krzywdę, za wyjątkiem renty;
  • wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej jednego z małżonków;
  • nagrody za osobiste osiągnięcia jednego z małżonków;
  • prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy;
  • przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego;

Podział majątku – notarialny czy sądowy?

Pierwszym problemem, który napotykają rozwiedzeni małżonkowie przy podziale majątku, jest określenie składu majątku wspólnego. W tym celu warto zasięgnąć konsultacji z adwokatem, który wskaże, które z przedmiotów powinny podlegać podziałowi, a które stanowią majątek osobisty każdego z małżonków. W razie braku porozumienia co do sposobu podziału bądź wysokości spłaty, można wystąpić na drogę postępowania sądowego. Wówczas sąd podejmie decyzję, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, wysłuchaniu stron i często – uzyskaniu wyceny sporządzonej przez biegłego rzeczoznawcę, w jaki sposób podzielić majątek zgromadzony przez byłych małżonków.

Jeśli jednak ustalenie składu majątku wspólnego i sposobu jego podziału, a także ewentualnej wysokości spłaty, nie jest między byłymi małżonkami sporne, mogą oni dokonać podziału majątku wspólnego przed notariuszem. Jeśli w skład majątku wspólnego wchodzi nieruchomość, forma aktu notarialnego jest wymagana pod rygorem nieważności czynności.

Podział majątku może polegać na przyznaniu danego składnika na wyłączną własność jednemu z małżonków z obowiązkiem spłaty połowy jego wartości na rzecz drugiego z małżonków, często jednak byli małżonkowie decydują się sprzedać nieruchomość i podzielić się uzyskaną w ten sposób ceną. Jest to rozwiązanie dużo korzystniejsze niż sprzedaż w trakcie trwania postępowania przed sądem, gdyż pozwala na uzyskanie wyższej ceny niż w ramach licytacji, którą wykonuje komornik sądowy na zlecenie sądu.

Przepisy nie przewidują określonego terminu, w którym należy przeprowadzić podział majątku wspólnego, nie jest to zresztą obowiązkiem rozwiedzionych małżonków i nie muszą oni dzielić się w sposób formalny majątkiem po ustaniu małżeństwa. Często jednak rozliczenie finansowe zakończonego małżeństwa jest skomplikowane i warto korzystać z pomocy adwokata, który zadba o to, by podział był sprawiedliwy i zabezpieczał interesy reprezentowanego byłego małżonka.

Zostaw komentarz: